2009/10/08

Хар салхинд

Өглөө гэрээсээ гартал бүх метронууд хар салхины улмаас зогсчихсон хүмүүс буудал дээр шамбааралдаж байв. Эхэндээ ч нэлээн тэвчээртэйгээр янз бүрийн хувилбараар шугам сольж суусаар, шахалдаж чихэлдсээр ажил руугаа нэлээд дөхсөн боловч гурван буудлын зайтай ирээд таг зогсов.

Эхлээд метрон дотроо суугаад хүлээгээд л байлаа, ном уншиж үзэв, дуу дуулж бүжиглэж үзэв. Хөдөлдөггүй ээ. Тэгж тэгсээр аргагүй тэвчээрийн утас тасарч гараад алхлаа.

Бүхий олон багачуудаа дуулаад эрч хүчтэй алхаж эхэлсэн боловч удалгүй салхи ширүүсч өөдөөс хүчтэй үлээхэд хамаг хувцас хунар, дэл сүүл маань дэрвэж улам сүр хүчтэй болж байв.

Урагш 45 хэмийн хазайлттайгаар тэмүүлэн алхахад машинаар яваа болон шонгийн мод тэврэн зогсох хүмүүс над руу бахадсан харцаар харж, зарим нь гар утсаараа зураг авч байсныг хэлэх хэрэгтэй болов уу.
Хүчтэй салхинд энгэрийн товчнууд тас тас үсэрч хагас нүцгэн болсон ч шантралгүйгээр зүтгэсээр байв. Харин тэр үед чихэвчний хөгжмөөр Вандан, Дуламсүрэнгийн дуу явж байсныг хэлэх нь илүүц юм.


Саад бартаа үүгээр дууссангүй, гэнэт хүчтэй бороо орж эхэллээ. Шүхрээ дэлгээд цааш алхтал гялгар уутан шүхэр маань салхинд эсрэг тийшээ эргэж, улмаар гялгар уутан хэсэг нь хийсэн одсноор намайг халхлах үндсэн үүрэг нь үгүй болсон ч би шүхрээ хаялгүй чанга атган урагш тэмүүлсээр... Олон удаа шантарч таксинд суух бодол төрж байсан ч урд алхах бүсгүйн даашинз салхинд сөхөгдөх магадлал нэлээд өндөр байсан нь миний сэтгэлийг торгоож байлаа.

Арай гэж ажлын бараа тэртээд харагдав. Шалба норсон өмд хамдаа мушгиж зогстол юу харсан гэж бодно. Нөгөө муу метро чинь хөдөлчихсөн, урьдныхаасаа илүү хурдан, илүү урт болчихсон давхиж байлаа. Ингэж арай гэж ажил дээрээ ирсэн боловч гадаа хэдий нь салхи намжиж, тэнгэр цэлмээд хүүхэд хөгшид нарлаж эхэлвэй.

2009/10/01

Ибрахим өвөө (2003 Франц)

















"Monsieur Ibrahim et les fleurs du Coran"

Францын арын гудамжинд амьдардаг 13 настай хүү Момо багаасаа эцэг эхийн хайр энэрлийг амсах хувьгүй байлаа. Эх нь хаяад явсан, цуг явсан ахыг нь эцэг нь байнга магтана, Момод ядаргаатай байв.

Гэхдээ тэрний толгойд ганцхан бодол. Гудамжинд зогсох биеэ үнэлэгч хүүхнүүдийг байнга ажиглана, задгай мөнгөө цуглуулна, анхны "учрал"-аа тэсэн ядан хүлээнэ.

Гудамжны эсрэг талд байх жижигхэн мухлагаас талх тариагаа хулгайлж мөнгөө хэмнэнэ. Харин мухлагийн эзэн Ибрахим өвөө бүгдийг мэдэж байсан ч түүнийг загнахын оронд түүнтэй хууч хөөрнө, нэг мэдэхэд тэд найз болсон байлаа...


Холивүүдийн тар нир хийсэн киноноос өөр, сэтгэлд "нэвтрэх" оролдлого хийсэн хөөрхөн кино.

Ибрахим өвөөгийн дүрд дээр үеийн европ Чингист тоглож байсан Омар Шариф.

2009/06/17

TERMINATOR SALVATION

Terminator 2-ыг гүйцэх анги мэдээж гарахгүй ч гэсэн энэ 4-р анги бол тун дажгүй. Salvation гэхээр аврал, өршөөл гэсэн утга юм уу даа. Киног үзэгч хүүхэд залууст бас хөөрхөн message хүргэх гээд байна лээ.


John Connor-ийн дүрд тоглосон Christian Bale-ийг ер нь өсөх ирээдүйтэй, гавъяат авч магадгүй жүжигчин гэж үнэлээд байгаа.


Хүний зүрхтэй терминаторын дүрд тоглосон залууг охид бүсгүйчүүд харж нүд хужирлаарай, харин сөнөөгч онгоцны нисгэгч ази царайтай бүсгүйг эрчүүд харж сэтгэлээн баясгах хэрэгтэй шүү.


За тэгээд мэдээж Шварц ах гарч ирэхэд бол сэтгэл хөдөлнө шүү дээ. Нүүр царай, бие хаа бүгдийг нь компьютер графикаар хийсэн ч гэсэн саак.


Дайсны роботууд бол сүртэй, сүртэй. Хамгийн таалагдсан нь энэ Moto terminator.

Нөгөө тугалган роботууд гараагүй. Бодвол дараачийн анги дээрээ хийж эхлэх биз. 5-р анги нь 2011 онд гарна гэсэн сурагтай.

Хүүхэд насны хамгийн дуртай киноны шинэ ангийг чаатарт очиж үзсэн сэтгэгдэл байлаа. Ума хум ума хум.

2009/01/26

Аса & Хакухо

Өчигдөр Аса сэтгэл сэргэтэл сайхан түрүүллээ. Японы мэдээллийн сувгууд түүнийг ноднин жилжингээ буруушаасан. Тэр нь заримдаа хэрээс хэтэрсэн мэт санагдах үе ч байлаа. Тэгж балбуулж байхад баргийн хүн сэтгэл санаагаар пиарна. Харин Аса шүд зуун босож ирлээ, эрийн хуйх.
Бас түрүүлснийхээ дараа Монголын ард түмэндээ хандаж Монголоор мэндчилгээ дамжуулсан нь хэний ч сэтгэлийг хөдөлгөсөн.
"Үргэлж дэмжиж байдаг та бүхэндээ баярлалаа. Цаашид олон удаа та бүхнийгээ баярлуулнаа!" хэмээн сэтгэлээсээ хэлэхэд нь олон Монголчуудын самсаа шархирсан бизээ.
Бүр миний ч сэтгэл хөдөлсөн.
"миний ч" гэж хэлсний учир гэвэл: өгүүлсү.

Япончууд бол өнө эртнээсээ суурин иргэншилтэй, хамтаар амьдрана гэдгийн утга учрыг "сайтар чанаад болгочихсон" ард түмэн. Хувь хүмүүсийнх нь үзэл бодолд "бусдад үлгэр дуурайл үзүүлэх", "бусдад хэрхэн харагдах", "бусдад төвөг удахгүй байх" гэдэг сэтгэхүй нэвт шингэсэн байдаг бол нийгмийн сэтгэхүйд нь "иргэн хүний биеэ авч явах байдал, ялангуяа нэр алдартай хүн бол нийгэмд үлгэр дуурайл үзүүлж нийт ард түмнийг байлдан дагуулснаар улам сайхан нийгмийг цогцлооно" гэдэг үзэл бодол бат суурьтайгаар оршдог.

Монголчуудын "усыг нь уувал ёсыг нь дага" гэдэгтэй яг ижил утгатай үг японд байдаг бөгөөд тэрийгээ зарлиг мэт дагадаг, бултаараа дагахыг шаарддаг. Хувь хүний үзэл бодол өөр байсан ч, өөрөөр хэлбэл дотроо өөр юм бодож байсан ч "бусдын төлөө", "нийгмийнхээ төлөө" нийтээрээ бурууг буруушаадаг. Энэ утгаараа японы мэдээллийн сувгууд нийгэмд харьцангуйгаар муу нөлөө үзүүлж болох үйл явдал, алдартай хүмүүсийн хэлсэн үг, биеэ авч явах байдлыг хүчтэйгээр шүүмжилдэг. Ёстой л балбаж өгнө. Нийгмийн байр суурийг нь юу ч үгүй болтол нь, зарим үед бүр амиа хорлохоос өөр гарцгүй болтол нь балбадаг. Өндөр нягтаршилтай нийгэмд муу нөлөө гэдэг тахал мэт дэлгэрэх учраас ийнхүү хамгаалалт хийх нь зөв мэт бодогдох боловч зах зээлийн эдийн засаг, чөлөөт нийгмийн харгайгаар энэ "хамгаалалт" нь хэрээс хэтэрсээн, хэтэрсэн! (зах зээлийн эдийн засаг, чөлөөт нийгмийн харгайны тухай дараа бичимз).
Энэ мэт шалтгаанаар Аса-гийн байн байн "өдөөдөг" үйл явдлуудыг телевиз радио, сонингууд нь ам уралдан хайр найргүйгээр шүүмжилдэг. Монголд хөл бөмбөг тоглосон, агсам тавьсан, хараал хэлэх зэргээр зүй бус авирласан гээд түүнийг балбасан жишээнүүд дуусахгүй. Хэлсэн ганц үгийг нь өлгөж аваад, томруулж байгаад л балбаад эхэлнэ. Мань мэт оронд нь байвал стресстэж үхмээр.

Тэгээд мөхөс би Аса-гийн тухай юу гэж боддог болсон бэ? гэхлээр жоохон япончуудад нийцүүлж харьцаасай, арай даруухан байгаасай. Бялдуучил, худлаа инээ гэж огтхон ч хэлэх гээгүй. Зүгээр л бага зэрэг ёсорхуу, тэдэнд таалагдах үгийг нь хааяа хэлчихээд л явж байвал япончууд ч тайвширна өөрт нь ч гэсэн амар мэт санагдана. Монголчуудын иймээж гэдэг юмыг харуулж байгаа гэдэг утга ч бага зэрэг байна. Мэдээж заримдаа омог бардам, хийморьлог монгол зан гарах л биз, гарсан нь ч гоё. Харин энэ хоорондох балансыг л бариад байгаасай гэсэн санаа. Тэр зэргийн ухаан түүнд байгаа гэдэгт итгэнэ. Өчигдөр үг хэлэхдээ "Би бол японы ёкозуна. Тийм ч учраас би японд хайртай" гэж японоор хэлж "тал засчихаад", дараад нь Монголоор мэндчилгээ хэлсэн нь миний нөгөө хэлэх гээд байгаа баланс. Нэгэн дэвшил гэлтэй. Аса-гийн тухай энэ хүртэл.

Хакухог анхнаас нь дэмжиж ирсэн. Хэний ч хайрыг татах сайхан Монгол хүү. Уужуу тайван, сэтгэл тайвшруулам нэг юм түүнээс гэрэлтдэг. "Япон эхнэр авсан", "хэт японжсон" гэх зэргээр шүүмжлэлтэй хандах хүмүүс Монголчууд дунд цөөнгүй байдаг.
Тийм биш! Япон эхнэр авлаа гээд тэр япон хүн болохгүй. Тэрний бие, сэтгэл бүх юм нь Монгол хэвээрээ. Хайр сэтгэлээ дагаж тийм шийдвэр гаргасан нь түүний зориг. Яахав Монгол хүүхэд залууст үлгэр дуурайл болно гэдэг утгаараа алдартай хүмүүс гадны хүнтэй суухгүй байсан нь дээр гэсэн үзэл бодол байж болох юм. Тэгвэл, эрэгтэй хүн гадны хүнтэй суулаа гээд Монгол хэвээрээ, хүүхэд нь ч Монгол хүн болно гээд чанга дуугаар хэлчихье. Харин эмэгтэй хүний хувьд гадны хүнтэй суувал үүний эсрэг үр дагавар гарах учраас ижилхэн үг хэлж чадахгүй (жэндэрийн асуудалд ороогдож магадгүй ч хэлээд тавьчихлаа :).

"японжсон" гэдэг бол ердөө л түүний чих зөөлөн, даруухан зангийн илрэл. Бялдуучлаад, тал засаад байгаа юм биш. Яагаад гэвэл эргэн тойрных нь багш, сурган хүмүүжүүлэгч японууд нь түүнийг хүүхэд байхаас нь ярьж хэлэх, алхах гишгэхийг нь заагаа биз, шаардаа биз. Өөрсдөө элдвээр хэлэгдэж, асуудалд орохгүй гэж шүү дээ. Хакухо тэр үгэнд нь орсон, хүмүүжилтэй байсан л биз. Тэрнээс биш тэр бол юунаас ч илүү Монголдоо хайртай, Монгол сэтгэлтэй, Монгол хүү юм шүү.

Эцэст нь Монгол хөвгүүд эвт мэх, эр бяраараа гайхуулж байгаад бахархаад бахархаад ханашгүй. Улам сайхан хийморьтой барилдаж, Монголчууддаа сэтгэлийн тэнхээ бэлэглээрэй!

2008/11/19

Уран зохиол

Уран зохиолын ном унших хэрэгтэй. Монгол болоод, дэлхийн шилээвэр зохиолуудыг залуу завтай насандаа аль болох ихийг уншаад авах нь юмыг олон талаас нь хардаг болоход, өөрийн гэсэн үзэл бодолтой болоход, наанадаж хүнтэй ярихад ч гэсэн хэрэгтэй.

Сурагч, оюутан байхдаа өөрөөр хэлбэл залуу насны оргилуун сэтгэлтэй байгаа дээрээ унших нь илүү үр дүнтэй. Сэтгэл хөдлөлтэйгээр уншина, зарим үед уйлаад уншина шүү дээ. Ингэж уншихыг л жинхэнэ унших гэнэ. Нас яваад завгүй болно, дээрээс нь бодол сэтгэл тогтворжоод ирэхээр уран зохиол сэтгэлийн гүнд хүрч чадахгүй. Тийм болохоор залуу байгаа дээрээ сайн унш.

Өнөө үед бидний эргэн тойронд телевиз, интернэт гээд мэдээлэл авах олон суваг байна. Гэхдээ энэ бүх чих дөжирмөөр зүйлээс олж авч чадахгүй зүйл уран зохиолд бий. Тэнд хүний мөн чанар, хүмүүсийн харилцааны ээдрээтэй асуудлууд, ёс суртахуун, хайр сэтгэл гээд интернетээр хайж олоод ойлгож болохгүй зүйлүүдийг өгүүлдэг. Өөртэйгөө ярилцаж, эргэцүүлж бодох боломж олгодог.

Найз нөхөд, дүү нартайгаа уран зохиолын тухай ярилцаарай. Ном солилцож уншаарай. Бичигч одоог хүртэл маш бага уншсан болохоор өөрийгөө хөгширсөн гэж бодохгүй уншина гэж бодож байгаа. Уншаарай гэж зөвлөх ном байна уу?

2008/11/06

Ярилцах ину

Бид өдөр тутам хүмүүстэй ярилцдаг. Найз нөхөд, гэр бүлийнхэн, ажил төрлийн холбоотой хүмүүс, дэлгүүрт, гудманд гээд олон төрлийн хүмүүстэй ярилцдаг боловч яриагаа урьднаас эмхэлж алдаа мадаггүйгээр бодсон санаснаа бүрэн илэрхийлж чаддаг болов уу? Магадгүй ийм боломж хийгээд шаардлага ч байхгүй байж мэднэ. Харин яриаг аль болох үр дүнтэй болгохын тулд
Нэгд. өөрийгөө хянах, Хоёрт. харилцагчаа ажиглах чадварыг өөрийн болгох нь тэргүүний зорилт юм. Ярилцах (харилцах) үед анхаарах 5 хэлбэрийг доор орууллаа.

Давших хэлбэр
Үүнд харилцагчийгаа эсэргүүцэх, яриаг таслах, буруутгах, залхаж төвөгшөөх, өөрийгөө зөвтгөх, сүрдүүлэх, хариу тус нэхэх зэрэг орно.
Ийм яриа бол харилцагчийн зүгээс харахад амиа хичээсэн, шудрага бус, ухаалаг бус гэсэн сэтгэгдлийг төрүүлдэг. Сайн тал гэж бараг байхгүй.

Зайлсхийх хэлбэр (гол сэдэв рүү шууд орохгүй)
Сонсоогүй байдал гаргах, сэдвийг өөрчлөх, ярихаа болих, яриаг хойшлуулах зэрэг орно.
Энэ нь асуудал мухардалд орсон үед шинэ санаа дэвшүүлэх, сөргөлдөөнийг хурцдахаас сэргийлэх сайн талтай ч асуудал шийдэгдэхгүй удах зэрэг сөрөг талтай.

Мэдээлэх хэлбэр (өөрийгөө ойлгуулах)
Санал хүсэлтээ гаргах, асуудалд тайлбар хийх, өөрийн байр сууриа хамгаалах, санаа бодлоо илэрхийлэх зэрэг юм.
Энэ нь харилцагчийн эргэлзээг багасгаж өөрийгөө илүү мэдрүүлэх сайн талтай боловч элдэв баталгаа, тоо баримт, хуулийн тайлбар ашиглах нь "давшилт" гэж хүлээж авах тохиолдол бий.

Нээлттэй хэлбэр
Яриаг анхааралтай сонсох, асуулт асуух, хэрэв санал нийлэхгүй тохиолдолд өөрийнхөө үгээр сольж хэлж үзэх зэргээр сэтгэлээсээ нээлттэй харилцах юм. Ингэснээр харилцагчийнхаа байр суурь, үзэл бодол, хүсэл сонирхол зэргийг мэдэх ба итгэлцэл үүсч цаашдын харилцаанд сайнаар нөлөөлөх болно.

Нэгдмэл хэлбэр
Эхлээд харилцан ижил үзэл бодол, сонирхол зэргийг эрэлхийлнэ. Түүн дээрээ тулгуурласан нөхөрсөг харилцааг үүсгэж цаашдын холбоогоо бататгана. Зүйрлэж хэлэх юм бол дундаа нэг завь хийгээд хөвөх мэт.


Эдгээр таван хэлбэр бол найз нөхдийн, өдөр тутмын энгийн ярианаас эхлээд ажил хэргийн холбоонд хүртэл анхаарахад илүүдэхгүй болов уу. Саяхан танилцсан аятайхан бүсгүйтэй ч хэрхэн ярьснаас их зүйл шалтаална гэдгийг сануулах юун.

...Нэгд. өөрийгөө хянах, Хоёрт. харилцагчаа ажиглах чадварррр... (давтан хэлсээр гарч одов)

2008/10/10

Хэн хийх вэ?

"Салхи оруулъя" гэсэн коммент бичигдсэн байсан учраас болоогийнхоо салхивчийг жоохон нээгээд тоос тортгийг нь үлээлгээд орхий.

Ажил төрөл, Аав ээж, Анд нөхөд, Алт мөнгө, Айл гэр, Авгай хүүхэд гээд Амьдралд "А"-гаар эхэлсэн Асуудал ямар олон юм бэ?  Арван хуруу, Арзгар толгойтой төрсөн юм болохоор энэ олон А-нуудыг Аргадаж зохицуулахаас өөр Аргагүй билээ.


За жоохон чухал царайлаадахъя.
Улс орон энх амгалан оршин тогтноход иргэн, хувь хүнээс юу шалтгаалдаг вэ? Боловсрол бол мэдээж - цэцэрлэг сургуулиас нь тогтсон системээр хүүхдүүдийнхээ толгой руу оруулахаас эхлээд бодлогын аргаар дэмжиж болно.

Харин ёс суртахуун, ухамсар, итгэл үнэмшил гэсэн маш чухал хүчин зүйлүүд нь харьцангуй хийсвэр болоод тэр үү, иргэн-хүүхдүүдийн толгой руу тийм ч амархан чихээд оруулчихаж болдоггүй эд ажээ.

Эрт дээр үеэс бүх л улс орны ухаантнууд, янз бүрийн нийгмийн хэлбэрт байхдаа ард түмнийхээ ёс суртахуун, итгэл үнэмшил хийгээд сэтгэлгээний төгс загварийг бүтээж, хэрхэн түүнийгээ үе дамжуулан сайжруулж авч явах тухай бодож боловсруулж ирсэн болов уу.

Жишээ нь европ, америкийн орнуудад иргэн хүнийх нь хүмүүжил, итгэл үнэмшилд христосийн шашин нь хүчтэй нөлөөтэй. Тэд христосийн шашиндаа сэтгэлээсээ сүсэглэн, номлол сургаальд нь итгэнэ. Дээрээс нь тухайн орны онцлогтой холбоотойгоор үүссэн оюун санааны эрхэм нандин зүйлс байна. Америкууд "эрх чөлөө", англиуд "ёс горим, уламжлал", германууд "шилдэг үндэстэн" гэдэг ч юм уу.
Урагшлаад лалын ертөнц рүү орж ирвэл шашных нь нөлөө бүр ч их хүчтэй. Бурхныхаа төлөө амиа золих бол маруужин идэхтэй адил хялбархан хэмжээнд хүртэл итгэл үнэмшил суусан хүмүүс байдаг гэж дуулддаг.

Сайн мэдэхгүй учраас лалын ертөнцийг орхиод ази руу орж ирвэл бурханы шашны нөлөө газар сайгүй байна. Энэтхэг гэхэд шороон түмэн ядуус нь өмсөх хувцасгүй, идэх хоолгүй хэрнээ тэрэндээ уурлаж бухимдаж байгаа хүн байдаггүй. Тийм тэнэг улсууд уу гэхээр мундаг тоочин учраас тэгж хэлэх хэцүү. Энэ нь ердөө л тэдний олон мянган жил бүтээж ирсэн "миний энэ насны хувь төөрөг ийм билээ" гэсэн нийгмийн сэтгэлгээний загвар, итгэл үнэмшил нь юм.

Хятадын эртний бичиг сударт нь "Иргэн хүн нь хааныхаа үгийг үг дуугүй дага. Харин хаан нь иргэн хүнээ үргэлж гэдэс цатгалан байлга" маягийн зүйл байдаг. Иймэрхүү итгэл үнэмшил одоог хүртэл уламжлагдаж ирсэн болохоор хятадууд нэг намынхаа доор удирдагдаад яваад байгаа ч юм билүү, хэн мэдэхэв.

Японы "муу явахаар сайн үх" гэдэг үзэл буюу самурайн ёс бол иргэдийнхээ ёс суртахуун, итгэл үнэмшилд нь гайхалтай сайн уламжлагдан ирсэн байдаг. Амиа хорлох үзүүлэлт нь дэлхийд дээгүүрт орох хүртлээ.

Зиак бодол тэнүүчлэн явсаар Монголд ирнэ биддээ.
Бид юугаар бахархдаг билээ? Онгон зэлүүд байгальтай уудам газар нутаг, Чингис хааны түүхэн гавъяа, тэртээх агуу байлдан дагуулал. Ойрмогхон гэвэл газар доор байгаа асар их алт эрдэнэс.

Тэгвэл бидний ёс суртахуун, хүмүүжил, үзэл бодлын төгс загвар, үлгэр дуурайл юу вэ? хэн бэ? Монгол иргэн-хүүхдүүд гарцаагүй даган тэмүүлэх ёстой нийтлэг итгэл үнэмшил, сэтгэлгээний нандин зүйлс хаана байна? Тодорхой хэлбэл Монгол хүн бол ингэж бодож сэтгэж, ийм ухамсартай байвал зөв гэсэн томъёлол, үлгэр. Тэрийг бичиж боловсруулж байгаа хүмүүс хаана байна?
Огт байхгүй гэж хэлж байгаа юм биш л дээ.

Магадгүй Чингис хаан бол "жинхэнэ" Монгол хүн гэж хэлж болно. Эрэлхэг зоригтой, газар орон, гэр бүл, ард түмнийхээ төлөө амиа үл хайрлан тэмцэх чанар, үнэнч нөхөрлөл гээд олон зүйл зуун зууныг дамжин бидний оюун санаанд шингэсэн нь дамжиггүй.
Дээр нь эртнээс бишрэн шүтэж ирсэн бурханы шашны хүн амьтныг хайрлах, нүгэлийг тэвчих, буян хийх гэсэн сэтгэлгээ ч бас уламжлагдан ирсэн.
Бас мэргэн ардын сургааль гэж зөв бурууг ялгаж салгахад гайхалтай сайн "үйлчилдэг тан" байна.
Харин энэ бүгд хоорондоо учир зүйн холбоос нь сул, ихэвчлэн ам дамжин ирсэн, зөрчилдөөнтэй үзэл санаа, бүрхэг зүйлс ч байдаг.

Орчин үед хүрч ирээд элдэв нийгмийн систем, зах зээл, эрх чөлөө, глобалчлал зэрэг айхтар хурдтай хийгээд чих дөжрөм олон ургалч үзлийн үр дүнд угаасаа бүдэгхэн байсан Монгол хүнд байх ёстой итгэл үнэмшил, ёс суртахуун, сэтгэлгээний нандин зүйл, зөв буруугийн хэмжүүр нэрвэгдэн доройтохын хэрээр ямар ч аргаар болтугай мөнгөтэй болох ёстой гэсэн үзэл бодол л нийгэмд маань улам хүчээ авсаар байгаа нь харамсалтай.

Тийм болохоор дээр бичсэн бүдэгхэн ч гэсэн Монгол хүний дотор байдаг, цаашид ч байх ёстой зөв итгэл үнэмшил, ёс суртахуун, хүмүүжил, сэтгэлгээний эрхэм нандин загвар (эдгээр үгсийг олон давтаж бичиж байгааг өршөөнө үү) гэдэг зүйлсийг нэгтгэн томъёолж гаргах ажлыг оюунлаг хүмүүст даалгамаар байна. Мэдээж ном хэвлээд, хэдэн үг хэлээд болгочих ажил биш. Олон хүн, олон жилийн хүч хөдөлмөр шингэнэ. Магадгүй хувийн ашиг сонирхолоо умартан хийж бүтээх, зөв замаар явахын үлгэр дуулайлыг үзүүлэх "өөрийгөө золиослогч" нар ч хэрэгтэй. Тэгээд үр дүн нь олон жилийн дараа гарна.

Үрийг нь сорлон тариалаад, сайтар арчилж тордох юм бол ургац нь байна шүү дээ:
Ажилч хичээнгүй, үнэнч шудрага, бусдад тусладаг, зоригтой, муу муухайтай тэмцдэг, эх орондоо хайртай, өөртөө бас арчаатай Монгол хүн байх юм.

Хэрэв ингэж чадах юм бол нөгөө их байгалийн баялаг бол тэгтэл чухал хүчин зүйл биш болно. Харин ургуулж чадахгүй бол хэчнээн алт мөнгө байгаад ч...

2008/08/15

Нэгэн сайн сайхан ирээдүйн эхлэл

Өнөөдөр бол гайхалтай сайхан өдөр.

Олимпийн тэнгэрт Монгол улсын төрийн далбаа намирч, төрийн дуулал эгшиглэв. Жудоч Түвшинбаяр авъяас, хичээл зүтгэлээрээ Олимпийн АНХНЫ Алтан медалийг эх орондоо авч ирлээ. Бахархаж байна.

Энэхүү алтан медальд Монголын үе үеийн тамирчид, шилдэг охид хөвгүүдийн хөлс хүч, тэвчээр, итгэл шингэсэн болов уу. Мань мэт нь өнгөрсөн хойно баярын нулимс нэмэрлэв. Мөнгөн медаль хүртсэн Гүндэгмаа бас мундаг шүү.

Монгол гэдэг сэргэлэн цовоо, хэнд ч дийлдэшгүй хүчтэй бас сүрт далбаатай, төрийн дуулалтай гайхалтай сайхан орон байдаг юм гэдгийг дэлхий мартах шахаж байхад нь санууллаа гэхэд хилсдэхгүй байх.

Монгол хүүхэд залуучууд баярлаж байгаа, бахараж байгаа. Эндээс урам зориг, эрч хүч, өөртөө итгэх итгэлийг аваасай. Ийм цөөхүүлхнээ мөртлөө ухаантай, чадалтай, чоно шиг зоригтой Монгол хүн шүү бид гэж хэлмээр санагдаад байна.

Тэр нам мам, баялаг маялаг биш ээ!
Зөвхөн чи! Эрүүл чийрэг, оюун ухаан төгөлдөр МОНГОЛ охид, хөвгүүд. Та нар агуу МОНГОЛын ирээдүй юм шүү!













зураг: энэ хүзүүн дээр асар хүнд ачаа байлаа.

2008/07/05

Шалтгаан

"A great civilization is not conquered from without until it has destroyd itself from within."

"Улс гүрэн эзлэгдэх үндсэн шалтгаан нь дотоодын хагарал бутрал байдаг."

W.Durant

2008/06/10

Том Ё

Нэрт математикч Эйлер (Leonhard Euler 1707-1783) тооны ухаанд хамгийн их хэмжээний ажил гүйцэтгэсэн гэгддэг. Тэгж хэлэгдэх болсон нууц нь тэрээр хаана ч, хэзээ ч ажлаа хийж чаддаг байжээ. Хоол идэнгээ хагас цагийн дотор математикийн илтгэл бичиж дуусгадаг, нялх хүүхдээ өвдгөн дээрээ тавиад судалгааны ажлаа бичдэг байсан тухай яриа байдаг. Тэр их эрдмийн ажлын хажуугаар 13 хүүхэд хийсэн Эйлер маш завгүй байсан байх даа зайлуул. За тэр ч яахав.
Тооны ухааныг ашиглан хэрхэн үзэл бодлын маргаанд ялсан тухай нь энд өгүүлье.


Оросод амьдарч байх үед нь Екатерина хатан хаанаас нэгэн хүсэлт иржээ. Францын гүн ухаанч Дидро ордонд нь ирчихээд бурхангүй үзлийг номлоод хэцүү байна, үүний учрыг олж өгнө үү гэж. Энэ бол Эйлерийн хувьд тийм ч хэцүү хүсэлт биш байлаа.

Алгебрийн онолоор бурхныг баталж байгаа математикч байна гэсэн сургаар Дидро нэгэн илтгэл дээр очжээ. Тэгтэл Эйлер түүнд хандаж:
"Эрхэм дээдэсээ, (a+bⁿ)/n=x байдагчлан бурхан бол оршин байна. Та хариултаа болгооно уу" гэв. Тоонд муу Дидро хэлэх үггүй болж ордныг орхин явсан гэнэ лээ.
 
Free Counter